แพ้อาหาร

หากคุณรับประทานอาหารชนิด ใดชนิดหนึ่งแล้วเกิดอาการ ผื่นลมพิษ คันตามตัว ปากบวม หรือหายใจลำบากแสดงว่าคุณแพ้อาหาร คนเราปกติจะรับประทานอาหารหลายอย่างดังนั้นเป็นการยากที่จะบอกว่าแพ้อะไร เด็กอายุต่ำกว่า 6 ขวบอาจจะแพ้อาหารได้มากกว่าผู้ใหญ่โดยเฉพาะ ไข่ นม และข้าวสาลีเมื่อโตขึ้นอาการแพ้อาจจะดีขึ้น

แต่ถ้าหากแพ้ถั่วและอาหารทะเล อาการแพ้จะเป็นตลอดชีวิต ถ้าหากคุณแพ้บ่อยและรุนแรง คุณต้องปรึกษากับแพทย์เพื่อทดสอบว่าคุณแพ้อะไร จะได้ป้องกัน

        หลายคนเลี่ยงภูมิแพ้จากอาหารโดยการไปรับประทานอาหารธรรมชาติซึ่งหมายถึง อาหารที่ปรุงแต่งด้วยสารถนอมอาหารหรือสารปรุงรส สี กลิ่น ให้น้อย ซึ่งก็สามารถลดอาการภูมิแพ้ได้ แต่ถ้าหากแพ้อาหารแต่ละชนิดเช่นแพ้ปลาคุณก็ยังคงแพ้ปลาแม้ว่าจะไม่ได้ปรุงรส สารปรุงแต่งที่แพ้บ่อยได้แก่สีเหลือง tartrazine (yellow dye #5) สารถนอมอาหาร เช่น sodium benzoate และ sodium nitrate สารปรุงแต่งรส เช่น sulfites และ ผงชูรส monosodium glutamate (MSG)

sulfite ใช้พ่นบนผลไม้เพื่อให้สีผลไม้ไม่เปลี่ยนและรักษาความกรอบ แต่ปัจจุบันยังพบสารนี้ได้ในอาหาร ผลไม้แห้ง ไวน์ เบียร์ อาหารทะเล มันฝรั่ง

       หากคุณแพ้สาร sulfite คุณต้องดูว่ามีสารชื่อต่อไปนี้หรือไม่ sodium bisulfite, potassium bisulfite, sulfur dioxide และ potassium metabisulfite.

• การแพ้อาหารจะพบมากในขวบปีแรก และค่อยหายไป
• เด็กที่แพ้อาหารมักจะมีผื่นแพ้ atopic ecZema
• สารอาหารที่แพ้บ่อยในเด็กได้แก่ นม ไข่ ถั่วลิสง ข้าวสาลี ถั่วเหลือง ถั่วอื่นๆ
• เมื่อเด็กโตขึ้นอากรแพ้อาหารจะดีขึ้นได้แก่อาหารพวก ไข่ นม ถั่วเหลือง
• เมื่อโตขึ้นอาการแพ้อาหารมักจะเป็นติดตัวได้แก่ ถั่วลิง ถั่วต่างๆ ปลา หอย

กลไกการเกิดแพ้อาหาร

1. IgE Mediated Food Allergy เป็นการเกิดแพ้อาหารโดยที่โปรตีนของอาหารเมื่อผ่านผนังลำไส้ และเกิดปฏิกิริยาภุมิแพ้ชนิด IgE อาการที่เกิดมักจะเฉียบพลัน เช่นผื่นลมพิษ อาการอาจจะรุนแรงจนกระทั่งเสียชีวิตโดยที่ไม่มีผื่น

อาการที่เกิด

• อาการทางเดินอาหารได้แก่ ริมฝีปากบวม ลิ้นบวม เสียงแหบ คลื่นไส้ ปวดท้อง อาเจียน ท้องเสีย
• อาการทางผิวหนัง คันตามตัว ลมพิษ ผิวแดง
• ทางเดินหายใจ แน่นหน้าอก หายใจหอบ หายใจเสียงดังหวีด
• จมูก คัดจมูก น้ำมูกไหล จาม
• ตา มีน้ำตาไหล คันในตา
• ในรายที่เป็นรุนแรงผู้ป่วยจะมีอาการแพ้อย่างรุนแรง ความดันโลหิตต่ำ และเสียชีวิต

1. Non IgE Mediated Food Allergy เป็นการแพ้อาหารที่ไม่ได้ผ่านกลไกแพ้แบบ IgE ที่พบได้บ่อยได้แก่

อาหารทำให้เกิดลำไส้อักเสบ Food induced Enterocolotis

         มักจะเกิดในเด็กอายุแรกเกิดจนถึง 3 เดือนมักจะแพ้นม นมถั่วเหลือง เด็กจะมีอาการอาเจียนและถ่ายเหลว อาการจะดีขึ้นหลังจากหยุดอาหารนั้น 72 ชั่วโมง

อาหารทำให้เกิดทวารหนักอักเสบ Food induced Proctitis

        เด็กจะเกิดอาการถ่ายเป็นเลือด มักจะเกิดในช่วง 2-3 เดือนแรก อาหารที่แพ้บ่อยได้แก่ นม นมถั่วเหลือง

อาหารทำให้การดูดซึมของลำไส้ผิดปกติ Food induced Enteropathy

        เด็กจะขาดอาหารเนื่องจากลำไส้ไม่สามารถดูดซึมอาหาร การเติบโตของเด็กจะช้า มีอาการถ่ายเหลว อาเจียน อาหารที่ทำให้เกิดแพ้ชนิดนี้ได้แก่ นมซึ่งเป็นอาหารที่แพ้บ่อยที่สุด ถั่วเหลือง ไข่ขาว ข้าวสาลี ปลา ไก่

Celiac Disease

       เป็นการแพ้สารอาหารที่เรียกว่า gluten ซึ่งพบมากในอาหารพวก ข้าวสาลี ข้าวโอต ข้าวบาร์เรย์ ผู้ป่วยที่เป็นโรคนี้จะมีอาการถ่ายเหลวเป็นน้ำ บางคนถ่ายเป็นมูกมัน แน่ท้องมีลมในท้องมาก คลื่นไส้อาเจียน ปากเป็นแผล บางคนน้ำหนักลด การรักษาต้องหลีกสารอาหารเหล่านี้

Food Intolerance

        หมายถึงการแพ้อาหารที่ไม่ได้เกิดจากสารภูมิแพ้ เช่นการที่เราท้องร่วงหลังจากการดื่มนม หรือปวดท้องเนื่องจากการรับประทานอาหารเผ็ด

เราจะทราบได้อย่างไรว่าแพ้อาหาร

          ผู้ป่วยส่วนใหญ่อาการไม่มาก แต่บางรายเป็นมากถึงกับเสียชีวิต อาการมักจะหายไปเมื่อหยุดรับสารนั้น แต่บางคนอาการจะคงอยู่เป็นเวลาหลายวัน อาการมักจะเกิดหลังรับประทาน โดยมากไม่เกิน 2 ชั่วโมงหลังรับประทานอาหาร ท่านลองตอบปัญหาต่างๆเหล่านี้

• มีประวัติภูมิแพ้ในครอบครัวและตัวเองหรือไม่
• มีอาการของโรคภูมิแพ้หรือไม่ เช่น โรคหอบหืด  โรคผื่นแพ้  จามหรือคัดจมูก
• ได้รับอาหารบางอย่างแล้วเกิดอาการหรือไม่
• ประวัติเกิดผื่นหลังจากรับประทานอาหารไปกี่ชั่วโมง
• ก่อนออกผื่นกำลังทำอะไรอยู่( เช่นออกกำลังกาย)
• ควรจะมีสมุดจดรายการอาหารที่รับประทานก่อนเกิดผื่น 12 ชั่วโมง และควรจะจดอาการต่างๆที่เกิดด้วย ท่านจะพบความสัมพันธ์ของอาหารและผื่น
• เมื่อสงสัยว่าเกิดจากอาหารประเภทใดก็ให้หยุดอาหารประเภทนั้นสัก 10-14 วันแล้วสังเกตอาการว่าดีขึ้นหรือไม่

อาการของผู้ป่วยแพ้อาหาร

• ผื่นลมพิษ บวมและคันบริเวณผิวหนัง
• บวมบริเวณริมฝีปาก หน้า ลิ้น คอ และส่วนอื่นของร่างกาย
• คัดจมูก หายใจเสียงดังหวีดเหมือนคนหอบหืด หายใจลำบาก
• ปวดท้อง ท้องร่วง คลื่นไส้ อาเจียน
• เวียนศีรษะหน้ามืดเป็นลม    

ในรายทีเป็นรุนแรงจะมีอาการดังกล่าวที่รุนแรง และอาจจะมีอาการที่เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิต ได้แก่

• หลอดลมหดเกร็งเนื่องจากการบวมของคอและหลอดลมทำให้หายใจลำบาก
• ความดันโลหิตลดลงอาจจะต่ำจนช็อก
• ชีพขจรเร็ว
• หน้ามืดเป็นลม และหมดสติ 

ในรายที่อาการรุนแรงนี้เราเรียกว่า anaphylactic shock
 

อาหารที่แพ้บ่อยได้แก่	อาหารอื่นที่พบได้คือ
นมวัว ไข่ขาว ถั่ว แป้งสาลี ถั่วเหลือง	ปลา หอย ข้าวโพด

        นอกจากนั้นท่านอาจจะต้องแยกภาวะแพ้อาหารออกจากอาการอาหารเป็นพิษ หรืออาการอื่น เช่นลำไส้อักเสบ อาหารเป็นพิษ

 การป้องกัน

• คุณต้องรู้ว่าคุณแพ้อาหารอะไรและหลีกเลี่ยง
• อ่านสลากทุกครั้งก่อนที่จะดื่มหรือรับประทานอาหาร
• ปรึกษาแพทย์ว่าจะนำยา adrenalin ติดตัว
• ตรวจสลากอาหารว่ามีสาร sodium bisulfite, potassium bisulfite, sodium sulfite,sulfur dioxide, and potassium metabisulfite.หากมีให้เลี่ยงอาหารนั้น

การรักษา

        หากคุณมีอาการแพ้อาหารและมีอาการรุนแรงคุณควรพบแพทย์ทันทีและหลีกเลี่ยง อาหารที่สงสัย หากหลีกเลี่ยงไม่ได้เช่นไม่ทราบว่าแพ้อะไร แพทย์อาจจะให้ยาแก้แพ้รับประทาน

แพ้อาหารทะเล

รายงาน ใหม่ๆแนะนำให้รับประทานเนื้อปลาแทนเนื้อสัตว์เนื่องจากจะป้องกันโรคหัวใจ แต่ผู้ป่วยบางคนแพ้อาหารทะเล และปลาท่านต้องชั่งน้ำหนักระหว่างผลดีและผลเสีย ผู้ที่แพ้อาหารทะเลมักจะเป็นตลอดชีวิต อาหารทะเลที่แพ้บ่อยได้แก่ กุ้งน้ำจืด กุ้งทะเล ปู หอยนางรม ปลาหมึก หอยแครง หอยแมลงภู่ ปลา ข้อต้องระวังท่านที่รับประทานอาหารทะเลที่เริ่มเสียในนั้นอาจจะมีสาร histamin อาจจะทำให้เกิดอาการเหมือนแพ้อาหาร

การป้องกัน

• หลีกเลี่ยงอาหารทะเล
• ไม่ควรรับประทานอาหารก่อนออกกำลังกาย 2 ชั่วโมง
• หลีกเลี่ยงอาหารที่อาหารทะเลเป็นส่วนประกอบ
• หากคุณแพ้อาหารทะเลมากต้องระวังว่าสารก่อภูมิแพ้จะมาจากกระทะหรือจานที่ใส่
• อ่านสลากอาหารก่อนรับประทานทุกครั้ง
• ถ้าคุณแพ้อาหารทะเล ไม่ได้หมายความว่าคุณแพ้ไอโอดีน

ที่มา http://lifestyle.kingsolder.com